Echokardiografia – dbaj o swoje serce!

Transplantolog Wola

Echokardiografia to nieinwazyjne badanie mięśnia serca. Wykorzystuje ono zjawisko echa ultradźwięków i występuje w kilku rodzajach: przezprzełykowej, przezklatkowej i dopplerowskiej. Pozwala na ocenę struktur anatomicznych serca, badanie jego kurczliwości, budowy i pracy zastawek wewnątrzsercowych oraz przepływ krwi w przedsionkach i komorach serca, a także większych naczyniach krwionośnych.

Najczęściej wykonywanym rodzajem jest echokardiografia przezklatkowa. Przezprzełykowa stosowana jest w momencie, gdy obraz przezklatkowy nie jest wystarczający i nie wskazuje jednoznacznie przyczyn problemów zdrowotnych, a także w przypadku podejrzenia rozwarstwienia aorty, skrzepliny w sercu oraz w przypadku nieprawidłowo funkcjonujących protez zastawek.

Wskazaniem do przeprowadzenia echokardiografii jest podejrzenie lub ocenienie zaawansowania poważnych chorób serca, do których zalicza się choroba niedokrwienna serca, zapalenie lub zawał mięśnia sercowego, a także choroba zakrzepowo-zatorowa. Echokardiografia pozwala na monitorowanie postępu choroby oraz na ocenę skuteczności jej leczenia. Wykrywa również przyczynę szmerów serca, zaburzeń jego rytmu lub pozwala rozpoznać powód bólów w obrębie klatki piersiowej. Jest ona konieczna przy leczeniu niewydolności niedokrwiennej serca, niewydolności metabolicznej i zapalnej, chorób osierdzia lub wsierdzia. Jest również pomocna przy rozpoznaniu wrodzonych wad serca. Podczas echokardiografii badana jest frakcja wrzutowa (EF), która pozwala na ocenę ryzyka czynnościowego serca. Frakcja wrzutowa na lewej komorze serca to wartość, dzięki której ustalany jest stan narządu i jego praca przy wprowadzaniu krwi do krwioobiegu. Może ona również ustalić procent objętości krwi wypompowywanej z narządu podczas trwania jednego skurczu. Dzięki temu badaniu diagnozowana jest niewydolność mięśnia sercowego, co może być spowodowane różnego rodzaju zaburzeniami lub schorzeniami. 

Przygotowanie do badania zależne jest od metody, którą będzie ono wykonywane. W przypadku echokardiografii przezklatkowej, pacjent nie musi się specjalnie przygotowywać, zalecane jest jednak wcześniejsze badanie kardiologiczne (EKG), a ich wyniki należy przedstawić lekarzowi wykonującemu badanie. Podczas jego trwania, pacjent musi się rozebrać od pasa w górę oraz położyć na plecach. Lekarz najpierw naniesie na skórę specjalny żel ułatwiający przesuwanie się głowicy po skórze. Wysyła ona fale dźwiękowe, po czym pochłania echo serca. Obraz, który widoczny jest na monitorze umożliwia zlokalizowanie ewentualnych nieprawidłowości i zmian w budowie pracy i serca.

Echokardiografia przezklatkowa może być również wykonywana z pomocą środka cieniującego, czyli tzw. kontrastu. Zostaje on wstrzykiwane do żył pacjenta, co pozwala na uzyskanie dokładniejszego i lepszego obrazu serca. W tym przypadku jedynym przeciwwskazaniem jest ciąża.