Cytologia jest bardzo dobrym badaniem profilaktycznym, jednakże obciążona jest subiektywizmem oglądającego rozmaz. Czułość tej metody w zależności od pracowni wynosi 40%–70%. Oznacza to, że nie wszystkie patologie zostaną wykryte podczas jednorazowego badania. Dlatego badanie cytologiczne musi być wykonywane wielokrotnie w życiu kobiety, w rozsądnych odstępach czasu, aby wszelkie nieprawidłowości rozpoznać na etapie, kiedy mogą być skutecznie wyleczone.

Bardzo istotne jest właściwe pobranie rozmazu do badania: ocenione muszą być komórki pokrywające tarczę części pochwowej oraz komórki z dystalnego odcinka kanału szyjki. Idealnie, jeśli cytolog może obejrzeć komórki metaplastyczne pochodzące ze strefy przejściowej, czyli granicy międzynabłonkowej. Jeśli na tarczy części pochwowej obecna jest ektopia, często nazywana „nadżerką”, rozmaz powinien zostać pobrany także z granicy zmiany.

Optymalnie przygotowana do cytologii kobieta powinna zgłosić się w tym celu do ginekologa lub położnej bez stanu zapalnego pochwy, nie współżyjąc w ciągu doby poprzedzającej pobranie (plemniki mogą utrudniać ocenę rozmazu), nie zakładając do pochwy żadnych leków na 4 dni przed badaniem oraz nie wcześniej niż 4 dni po zakończeniu krwawienia i nie później niż 4 dni przed rozpoczęciem kolejnej miesiączki.

Jeśli wynik cytologii jest nieprawidłowy, konieczne może być powtórzenie tego badania po leczeniu przeciwzapalnym, po przygotowaniu pacjentki już niemiesiączkującej estrogenami, powtórzenie go po kilku miesiącach bez specjalnego przygotowania, bądź pogłębienie diagnostyki z użyciem innych metod.

Jednym z badań, które pozwalają potwierdzić lub wykluczyć patologię szyjki macicy jest kolposkopia.

Dr n.med. Barbara Suchońska