Na czym polega sprawdzenie kroków A,B i C?
A – airway czyli drogi oddechowe. Krok ten oznacza sprawdzenie czy drogi oddechowe pacjenta są drożne a więc czy w ustach lub gardle ofiary nie tkwią jakieś przedmioty. Na przykład proteza dentystyczna /także u ludzi młodych/, wodna roślinność, papieros czy guma do żucia. Zaglądamy poszkodowanemu do ust i jeśli jest tam jakieś obce ciało to delikatnie przekręcamy całe ciało na bok i palcami usuwamy przedmioty. Przekręcenie samej głowy jest zakazane, ponieważ osoba nieprzytomna może ieć uszkodzony kręgosłup szyjny – kręcenie głową może spowodować przemieszczenie odłamów i uszkodzenie rdzenia kręgowego. Po wykonaniu tej czynności sprawdzamy krok B.
B – breathing, czyli oddychanie. Należy sprawdzić czy chory oddycha. W tym celu przystawiamy ucho do okolicy ust i nosa. Jeżeli słyszymy wydechy to znaczy, że pacjent oddycha co automatycznie oznacza także, że bije jego serce. Gdy jednak nie oddycha to po sprawdzeniu kroku C należy rozpocząć sztuczne oddychanie.
C – circulation, czyli krążenie /akcja serca/. Aby się przekonać czy serce bije należy sprawdzić tętno kolejno na obu tętnicach szyjnych. W tym celu należy położyć palce wskazujący i środkowy po boku krtani (chrząstka na przedzie szyi – u mężczyzn tak zwane jabłko Adama) z grubsza w środku jej wysokości, po czym przesunąć je w bok, w kierunku mięśnia skośnie przebiegającego po boku szyi, nie przechodząc za niego. Wyczuwalne tętnienie oznacza, że serce bije /warto przećwiczyć ten krok na kimś z domowników, nacisk palców powinien być delikatny/. Jeżeli tętno jest niewyczuwalne należy rozpocząć masaż serca.
Na czym polega reanimacja według schematu ABC?
Załóżmy najgorszy wariant. Po sprawdzeniu kroków ABC okazuje się, że poszkodowany nie oddycha i nie bije mu serce. Może on umrzeć jeśli akcja ratunkowa nie zostanie podjęta natychmiast. Trzeba reanimować stosując kolejno ABC. A więc A – ciała obce z ust już wyjęliśmy teraz musimy odchylić głowę ofiary do tyłu i wysunąć jej żuchwę do przodu. W tej pozycji język nie zapada się i nie zamyka dróg oddechowych. Następnie B – sztuczne oddychanie metodą usta – usta. Trzymając wciąż głowę odchylona do tyłu szczelnie obejmujemy usta ofiary naszymi ustami i po zatkaniu jej nosa wdmuchujemy powietrze do płuc. Następnie podnosimy się, robimy wdech /zwyczajny, wcale nie głęboki/ i znów w ten sam sposób wdmuchujemy powietrze do płuc ofiary. 10 oddechów na minutę to częstość wystarczająca. Za każdym razem po oderwaniu ust musimy słyszeć wydech – oznacza to, że wykonujemy czynność poprawnie. Jeżeli nie słyszymy wydechów a unosi się brzuch pacjenta to oznacza, że pompujemy żołądek. Należy wtedy nieco mocniej odchylić głowę i bardziej wysunąć do przodu żuchwę. Należy przy tym oddychać spokojnie, tak jak zawsze i nie wykonywać zbyt głębokich wdechów i wydechów. Następnie krok C. Układamy ręce w dolnej jednej trzeciej mostka i uciskamy 15 razy kilka centymetrów w dół około raz na sekundę. Uciskamy nasadą dłoni, opartą jedna na drugiej. Utrzymujemy przy tym proste łokcie uciskając ciężarem ciała. Czynności te powtarzamy w kółko, bez przerwy aż do odzyskania samoczynnej akcji serca i oddechu lub do przyjazdu pogotowia. A więc przy cały czas odchylonej głowie 2 wdechy na 15 uciśnięć, 2 wdechy na 15 uciśnięć i tak cały czas. Jeżeli 2 osoby dokonują reanimacji wtedy jedna z nich wykonuje na początku 2 pierwsze wdechy i czeka aż druga wykona 5 uciśnięć następnie 1 wdech i 5 uciśnięć i tak cały czas 1 na 5. Podczas reanimacji ofiara leży na plecach na twardym podłożu.
Czy zdarza się, że chory nieprzytomny oddycha?
Tak, może się zdarzyć że po sprawdzeniu kroków ABC stwierdzamy, że chory oddycha i wyczuwamy jego tętno. Wtedy musimy zabezpieczyć go przed zachłyśnięciem i przed zapadaniem się języka najlepiej układając go na boku w tzw. pozycji bezpiecznej – ,,dolna,, noga zgięta, ,,dolna,, ręka z tyłu wzdłuż tułowia, ,,górna,, dłoń pod policzkiem. Cały czas kontrolujemy czy pacjent nie stracił oddechu i tętna i oczekujemy na przyjazd pogotowia.
Jak postępować w przypadku urazu kręgosłupa?
Każdy kto uległ wypadkowi komunikacyjnemu, spadł z wysokości czy uderzył w dno skacząc do wody ,,na główkę,, może mieć uszkodzony kręgosłup. Jeżeli chory taki oddycha to należy pozostawić go w pozycji w jakiej się go zastało do przyjazdu pogotowia. Jeżeli istnieje jakieś zagrożenie na przykład możliwy wybuch samochodu, wtedy należy jak najostrożniej przenieść go, najlepiej z pomocą kilku osób, dbając aby nie wykonywać ruchów w obrębie głowy i kręgosłupa. Jeśli jednak chory taki nie oddycha i nie wyczuwa się u niego tętna wtedy należy reanimować go według schematu ABC zachowując jak największą ostrożność i delikatność, szczególnie przy manipulacjach głową.
Zapamiętaj!
Jeżeli chory nieprzytomny oddycha to oznacza, że pomimo poważnego stanu może czekać na przyjazd pogotowia a niefachowa pomoc może mu zaszkodzić. Jeżeli możliwy jest uraz kręgosłupa i nie ma konieczności zabierania poszkodowanego z miejsca wypadku lepiej go nie ruszać.
Dr hab. med. Michał Wszoła
Chory nieprzytomny, który nie oddycha i nie ma tętna może nie doczekać przyjazdu pogotowia.
Jeśli pamiętasz schemat ABC zastosuj go nawet gdy nie masz doświadczenia. W tej sytuacji nawet niefachowa pomoc jest lepsza niż brak pomocy. Sprawdź ABC i jeśli jest potrzeba zacznij reanimować. Jeśli istnieje ryzyko urazu kręgosłupa zachowaj szczególną ostrożność.
